De kieswijzer maakt gebruik van zogenaamde Bayesiaanse statistiek. Dit is een rekenwijze die toelaat kansen te berekenen van feiten die met elkaar in verband staan. De feiten die ons in deze kieswijzer interesseren zijn uw politieke voorkeur enerzijds en de antwoorden die u geeft op de vragen anderzijds.
Meer specifiek berekent de Bayesiaanse statistiek de kans op een tweede feit gegeven dat een eerste feit zich voordoet. Of in ons geval de kans dat u voor deze of gene partij stemt gegeven dat u dit of dat antwoord geeft op de vragen.
De formule om dat resultaat te berekenen bevat slechts twee parameters.
Voor de volledigheid vermelden we nog dat het resultaat de a posteriori kans genoemd wordt.
De geldigheid van de kieswijzer steunt enkel op een goede inschatting van deze twee parameters. In de volgende paragrafen gaan we daar dan ook nader op in.
De Bayesiaanse statistiek legt dus een verband tussen de a priori kans dat iemand voor partij X stemt enerzijds en de a posteriori kans anderzijds dat iemand die een zekere reeks antwoorden heeft gegeven ook voor partij X stemt.
Hoe bepalen we nu de a priori kans (de kans dat iemand voor partij X stemt)? Er zijn twee mogelijkheden die logischer lijken dan de rest.
Ongelukkigerwijze hebben beide mogelijkheden hun voor- en nadelen. Grofweg gesproken is de eerste waarschijnlijk eerlijker en de tweede waarschijnlijk accurater. Over het verschil zijn al verschillende boeken verschenen en het debat is nog niet beslecht. En misschien zal dat ook nooit gebeuren want de redeneringen erachter zijn meer filosofisch dan wiskundig van aard.
Het volstaat dus te zeggen dat ik voor deze kieswijzer gekozen heb voor de 'eerlijke' a priori kans waarbij iedere partij een gelijke kans krijgt.
We moeten dus een getal plakken op hoeveel kiezers van partij X zullen kiezen voor een bepaald antwoord. Dit is uiteraard de essentie van een politiek-sociologisch onderzoek. En gezien de niet zo beste resultaten van opiniepeilingen allerhande een aartsmoeilijke klus.
Voorlopig heb ik de schatting gemaakt op basis van mijn eigen aanvoelen. Uiteraard is dit een niet erg accurate methode. Ik ben momenteel aan het werken om die getallen in een webpagina te gieten zodat iedereen ze kan nakijken en eventueel verbeteringen kan suggeren.
De allerbelangrijkste opmerking die te maken valt is dat het advies van deze kieswijzer (en dat geldt eigenlijk voor ze allemaal) niet de absolute waarheid is. Uit de voorgaande uitleg is duidelijk dat de methode niet 100 procent sluitend is en bovendien worden er slechts een beperkt aantal vragen gesteld. Het resultaat kan een richtlijn geven maar stemmen moet je vooralsnog zelf doen.
Daarnaast is het interpreteren van naakte cijfers natuurlijk gevaarlijk op zich. Met statistieken kan men tenslotte alles bewijzen. Toch een aantal opmerkingen.
Het resultaat van de kieswijzer bestaat uit twee delen. Een eerste deel is een percentage dat een maatstaf is voor de overeenstemming van jou antwoorden met de standpunten van iedere partij. Aangezien er soms aanzienlijke overlapping is tussen verschillende partijen, zal je nooit een uitgesproken uitslag voor 1 partij krijgen. In feite is een uitslag van rond de 40% een teken van bijna perfecte overeenstemming.
Daarnaast is er voor iedere uitslag ook een onzekerheidsmarge. Visueel zal dit worden voorgesteld door een balkje per partij. Indien het balkje breed is, dan wil dat zeggen dat er veel onzekerheid is over de accuraatheid van de test. Omgekeerd geeft een relatief smal balkje aan dat de schatting redelijk accuraat is. Wanneer voor twee partijen de balkjes voor het merendeel overlappen moeten we besluiten dat het onderscheid tussen de twee onmogelijk te maken is, zelfs al heeft een van de twee een duidelijk hoger percentage behaald.